Văn hóa đọc – nền tảng của một xã hội phát triển
Việc phát triển văn hóa đọc có một vị trí quan trọng trong đời sống của con người.... Văn hóa đọc giúp con người lĩnh hội các giá trị văn hóa xã hội, hình thành và phát triển kỹ năng giao tiếp, tiếp nhận tri thức, nâng cao dân trí. Đặc biệt văn hoá đọc chính là phát triển ứng xử, hoàn thiện nhân cách của mỗi thành viên trong xã hội và giúp họ hướng đến chân - thiện - mỹ.
Hơn nữa, đọc sách cũng là một thói quen rất ý nghĩa. Đó là sự tích hợp của các yếu tố như: nhu cầu đọc, thói quen đọc, hứng thú đọc, kỹ năng đọc. Đọc sách giúp cho con người có thể giải trí, thư giãn sau những giờ lao động và học tập mệt mỏi, giúp người dân có thể sử dụng thời gian rỗi một cách lành mạnh và tích cực. Đây cũng chính là nền tảng của một xã hội học tập, của việc học suốt đời.
Ngày nay, cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ tiếp tục phát triển và tác động đến mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Vì vậy vấn đề được đặt ra trong thực tế là phải thúc đẩy sức mạnh của trí tuệ trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Sức mạnh của trí tuệ ở đây chính là việc thúc đẩy tạo ra nguồn nhân lực có trình độ cao để đẩy nhanh tiến độ CNH, HĐH đất nước, đảm bảo cho sự phát triển nguồn nhân lực của đất nước một cách bền vững.
Đồng thời, thông qua văn hóa đọc, mỗi người sẽ hình thành lối sống có ý thức tự trọng, tự chủ, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật; đề cao trách nhiệm cá nhân đối với bản thân, gia đình và xã hội. Phát huy vai trò của văn hóa đọc là hướng đến việc bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm của con người, từng bước đấu tranh phê phán, đẩy lùi cái xấu, lạc hậu. Từ đó, văn hóa đọc thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, là sức mạnh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
Phát triển thế hệ tương lai từ văn hóa đọc
Xác định văn hóa đọc là nền tảng quan trọng trong việc hình thành tri thức, nhân cách và lối sống cho thế hệ trẻ, thời gian qua, xã Thượng Phúc đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực nhằm xây dựng và lan tỏa phong trào đọc sách trong cộng đồng, từng bước phát triển "thế hệ tương lai" từ chính nền tảng văn hóa đọc.
Hiểu rõ vai trò của việc đọc sách đối với sự phát triển toàn diện của con người, xã Thượng Phúc đã chú trọng xây dựng môi trường văn hóa đọc trong toàn hệ thống chính trị, lan tỏa đến từng thôn, xóm, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và mỗi gia đình. Cùng với đó, địa phương đặc biệt đề cao vai trò của gia đình, cộng đồng và xã hội trong việc hình thành thói quen đọc sách, coi đây là yếu tố quan trọng góp phần hoàn thiện nhân cách, nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực.
Nhằm tạo điểm nhấn trong phát triển văn hóa đọc, xã đã tập trung xây dựng và phát huy hiệu quả hoạt động của Trung tâm học tập cộng đồng. Đây được xem là "hạt nhân" trong việc khơi nguồn và thúc đẩy phong trào đọc sách tại địa phương, tạo không gian học tập thân thiện, qua đó thu hút đông đảo người dân, đặc biệt là học sinh, thanh thiếu niên tham gia. Từ đó, góp phần xây dựng xã hội học tập ngay từ cơ sở, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong cộng đồng.
Bên cạnh việc xây dựng môi trường văn hóa đọc trong cộng đồng, xã Thượng Phúc đặc biệt chú trọng phát triển văn hóa đọc trong các nhà trường – nơi được xem là "cái nôi" hình thành thói quen đọc sách cho thế hệ trẻ. Các trường học trên địa bàn xã Thượng Phúc đã từng bước quan tâm đầu tư, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của thư viện trường học, coi đây là không gian học tập mở, thân thiện và gần gũi với học sinh.
Giáo viên, học sinh Trường TH Nguyễn Trãi hưởng ứng ngày sách và văn hóa đọc
Góc đọc thân thiện của các lớp học trường Tiểu học Nguyễn Trãi
Nhiều trường đã chủ động sắp xếp, bổ sung đầu sách phù hợp với từng lứa tuổi, từng cấp học; đồng thời đa dạng hóa hình thức phục vụ bạn đọc như "giờ đọc sách", "tiết đọc thư viện", "góc đọc thân thiện" ngay tại lớp học. Nhờ đó, học sinh không chỉ được tiếp cận nguồn tri thức phong phú mà còn dần hình thành thói quen đọc sách hàng ngày, biết tự tìm tòi, khám phá kiến thức ngoài sách giáo khoa.
Ứng dụng công nghệ thông tin trong giới thiệu sách
Song song với đó, các thư viện trường học cũng tích cực đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giới thiệu sách, tạo điều kiện thuận lợi để học sinh dễ dàng tra cứu, lựa chọn tài liệu phù hợp. Một số trường còn tổ chức các hoạt động ngoại khóa như ngày hội đọc sách, thi kể chuyện theo sách, giới thiệu sách hay… qua đó tạo sân chơi bổ ích, khơi dậy niềm yêu thích đọc sách trong học sinh.
Những nỗ lực trong xây dựng và phát triển văn hóa đọc trong nhà trường đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, hình thành nhân cách, bồi dưỡng trí tuệ và nuôi dưỡng ước mơ cho thế hệ trẻ xã Thượng Phúc, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững trong tương lai.
Với những cách làm đồng bộ, sáng tạo, phong trào xây dựng và phát triển văn hóa đọc tại xã Thượng Phúc đang ngày càng đi vào chiều sâu, góp phần hình thành thói quen đọc sách trong cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Qua đó, nâng cao kiến thức và kỹ năng, phát triển tư duy, giáo dục và rèn luyện nhân cách con người; xây dựng văn hoá đọc nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực của xã Thượng Phúc nói riêng, của Thủ đô và đất nước nói chung. Đồng thời góp phần phát triển văn hóa, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện được các mục tiêu Đảng và Nhà nước ta đã đặt ra trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Diệu Hương