1. Các biện pháp bảo đảm an toàn về phòng cháy
a) Nâng cao nhận thức, kỹ năng về PCCC
Chủ hộ gia đình cần chủ động tìm hiểu, học tập kiến thức, kỹ năng cơ bản về PCCC; thường xuyên nhắc nhở, tuyên truyền cho các thành viên trong gia đình thực hiện nghiêm quy định của pháp luật về PCCC.
Trang bị kiến thức cơ bản về kỹ năng thoát nạn, cứu người trong đám cháy và kỹ năng sơ cứu ban đầu.
b) Bố trí mặt bằng, sắp xếp vật dụng, hàng hóa bảo đảm an toàn PCCC
Không sắp xếp vật dụng che chắn, cản trở lối thoát nạn; không lắp đặt biển quảng cáo, lồng sắt, lưới sắt tại các ban công, lô gia của nhà.
Tầng sân thượng, mái cần bố trí thông thoáng, có lối lên từ tầng dưới qua thang cố định và cửa đi; không khóa cửa lối lên mái, cần quy định vị trí để chìa khóa trong nhà.
Nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, chứa hàng hóa, chất nguy hiểm, dễ cháy nổ phải bố trí tách biệt với nơi ở, sinh hoạt; không sản xuất, kinh doanh, chứa xăng dầu, hóa chất dễ cháy nổ trong nhà.
Sắp xếp vật dụng, hàng hóa, vật liệu dễ cháy gọn gàng, cách xa nguồn lửa, nguồn nhiệt (tủ điện, ổ cắm điện, bếp…) tối thiểu 0,5m.
Không tích trữ, chứa xăng dầu, khí đốt, chất lỏng dễ cháy trong nhà; nếu cần thiết chỉ nên dự trữ số lượng nhỏ đủ dùng trong thời gian ngắn, bảo quản nơi thông thoáng, cách xa nguồn nhiệt, nguồn điện.
Không bảo quản, sử dụng gas, chất lỏng dễ cháy trong tầng hầm hoặc khu vực nhiều vật dụng, hàng hóa dễ cháy, phòng ngủ.
Ô tô, mô tô, xe gắn máy, máy phát điện và phương tiện có sử dụng xăng dầu phải để cách xa nguồn nhiệt, nơi đun nấu.
c) Quản lý chặt chẽ nguồn lửa, nguồn nhiệt
Khi đun nấu, thắp hương, đốt vàng mã... cần có người trông coi; tuyệt đối không để hàng hóa, chất dễ cháy gần khu vực đun nấu.
Khi sử dụng thiết bị sinh nhiệt (bếp gas, bếp điện, bàn là...) phải đảm bảo an toàn, tắt thiết bị sau khi sử dụng.
Lưu ý khi sử dụng bếp gas
Tắt bếp và khóa van bình gas khi không sử dụng.
Thường xuyên kiểm tra ống dẫn gas, van khóa, van an toàn để kịp thời thay thế khi có dấu hiệu rò rỉ hoặc hư hỏng.
Khi bị hư hỏng, vị trí đặt bình gas, bếp gas cần bảo đảm thông thoáng, không đặt gần các thiết bị điện, thiết bị sinh lửa, sinh nhiệt; không lắp đặt đầu báo rò khí gas tại khu vực đặt bình gas, bếp gas.
Trường hợp sử dụng hệ thống cấp khí đốt trung tâm, cần thiết kế, lắp đặt, nghiệm thu theo đúng quy định của tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Khu vực thờ cúng: Vách, trần nhà nên sử dụng vật liệu không cháy hoặc khó cháy; đèn, bát hương, nến khi thắp cần đặt chắc chắn trên mặt phẳng, tránh bị đổ vỡ.
Trường hợp đặt trên vật dụng khác thì nên sử dụng vật dụng làm từ vật liệu không cháy hoặc khó cháy (miếng lót kim loại, bát, đĩa, cốc...).
Không nên thắp đèn hương, nến, đèn cầy khi đi ngủ hoặc khi trong nhà không có người.
c) Lắp đặt, sử dụng hệ thống điện, thiết bị điện bảo đảm an toàn PCCC
Thiết kế, lắp đặt phải bảo đảm đủ công suất cấp cho các thiết bị sử dụng; có thiết bị đóng, ngắt, bảo vệ (cầu dao, cầu chì, aptomat...) cho hệ thống điện chung toàn nhà, từng tầng, từng nhánh và các thiết bị tiêu thụ điện có công suất lớn (như điều hòa, bình nóng lạnh...).
Cầu dao, aptomat nên lắp đặt tại vị trí thuận tiện cho việc ngắt điện khi cần thiết.
Bố trí tách biệt hệ thống điện của khu vực sản xuất, kinh doanh với các khu vực khác trong nhà.
Khi lắp đặt thêm thiết bị tiêu thụ điện, cần tính toán tránh quá tải; không nên sử dụng nhiều thiết bị điện trên cùng một ổ cắm.
Khi lắp đặt thiết bị sinh nhiệt lớn (đèn sưởi, quạt sưởi, lò nướng...), cần bảo đảm khoảng cách an toàn với các vật dụng dễ cháy.
Đối với thiết bị điện sử dụng pin tích điện (nếu có): không sạc xe đạp điện, xe máy điện, các loại thiết bị sử dụng pin tích điện qua đêm; khi sạc phải có người trông coi.
Tắt tất cả thiết bị điện khi không sử dụng, trước khi đi ngủ hoặc rời khỏi nhà.
Thường xuyên kiểm tra, sửa chữa, thay thế thiết bị điện bị hư hỏng hoặc không bảo đảm an toàn.
d) Chuẩn bị phương án thoát nạn khi có cháy xảy ra
Đối với nhà chỉ có 01 lối thoát nạn, cần bố trí thêm phương án thoát nạn thứ hai (có thể là cầu thang sắt ngoài nhà, ống tuột, thang dây, dây thả chậm đặt tại ban công, lô gia, sân thượng; lối sang mái của nhà bên cạnh để thoát nạn trong trường hợp khẩn cấp).
Đối với lối đi, lối thoát nạn, cần lưu ý giải pháp giảm thiểu đến mức thấp nhất tác động của các yếu tố nguy hiểm từ đám cháy:
Không để phương tiện, hàng hóa, đồ dùng, vật liệu dễ cháy hoặc nguồn lửa, nguồn nhiệt trên hành lang, lối thoát nạn, cầu thang thoát nạn của nhà.
Không để các thiết bị, vật dụng nhỏ ra khỏi mặt tường ở độ cao dưới 2m.
Cửa đi ra ngoài nhà tại tầng 1 nên sử dụng cửa có bản lề (cửa cánh), hạn chế lắp đặt cửa trượt, cửa cuốn; nên bố trí nơi để chìa khóa, dụng cụ phá dỡ thông thường (búa, rìu, xà beng...) trong nhà để kịp thời mở cửa khi xảy ra sự cố cháy nổ.
Trường hợp lắp đặt cửa cuốn thì cần có bộ lưu điện và bộ tời bằng tay để mở cửa khi mất điện hoặc động cơ bị hỏng.
Đối với nhà ở có ban công, lô gia hoặc cửa sổ giáp với đường giao thông, cần bảo đảm thông thoáng để thoát nạn khi cần thiết.
Trường hợp lắp đặt lồng sắt, lưới sắt thì nên bố trí ô cửa để thoát nạn khi có cháy nổ.
Việc lắp đặt biển quảng cáo bên ngoài nhà cần bảo đảm an toàn PCCC và thực hiện theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.
Đối với tầng mái (sân thượng), nên có lối lên từ tầng dưới qua cầu thang hoặc ô cửa có kích thước đủ rộng để có thể di chuyển lên tầng mái và tính toán đến khả năng thoát nạn sang nhà liền kề.
đ) Trang bị phương tiện cảnh báo và chữa cháy
Chủ động đầu tư, lắp đặt các thiết bị cảnh báo cháy sớm như đầu báo cháy tự động, camera giám sát; trang bị, chuẩn bị sẵn sàng phương tiện chữa cháy tại chỗ như:
Bình chữa cháy xách tay, chăn, nước... để dập tắt cháy ngay từ khi mới phát sinh.
Trang bị dụng cụ phá dỡ (xà beng, kìm cộng lực...), đèn pin, mặt nạ phòng độc, khăn mềm để phòng chống ngạt khói, mở cửa và thoát nạn.
Quy định rõ vị trí đặt phương tiện chữa cháy, bảo đảm dễ thấy, dễ lấy và gần lối thoát nạn.
2. Hướng dẫn thoát nạn khi có cháy
a) Chuẩn bị và ghi nhớ lối thoát nạn
Các thành viên trong gia đình cần nắm rõ lối ra thoát nạn tại tầng 1, lối ra khẩn cấp (lối ra thứ hai), vị trí để chìa khóa, dụng cụ phá dỡ trong nhà.
Tại khu vực sản xuất, kinh doanh, cần phổ biến cho người lao động, sinh sống trong nhà về nội quy, biện pháp thoát nạn, nhận biết chỉ dẫn thoát nạn (biển chỉ dẫn, sơ đồ thoát nạn) để kịp thời ứng phó khi có sự cố.
b) Khi phát hiện có cháy, nổ
Bình tĩnh suy xét, hô hoán báo động cho tất cả các thành viên trong gia đình biết để nhanh chóng di chuyển ra ngoài qua lối thoát nạn an toàn, hoặc qua lối lên mái, ban công, cửa sổ sang nhà bên cạnh hoặc thoát xuống bằng thang dây, đồng thời báo ngay cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH qua số điện thoại 114.
Khi di chuyển qua đám cháy, nên dùng khăn thấm ướt che kín miệng, mũi, cúi thấp người để tránh ngạt khói, men theo tường để di chuyển đến nơi an toàn.
Nếu cửa chính bị lửa bao trùm, nhanh chóng mở lối thoát nạn khác (lối thoát thứ hai) qua ban công, cửa sổ, sân thượng sang nhà bên cạnh hoặc thoát xuống bằng thang dây, thang gấp, hoặc lối thoát lên mái nếu mái nhà có kết cấu chắc chắn. Tuyệt đối không núp trong phòng, nhà vệ sinh vì dễ bị ngạt khói.
Trong trường hợp không còn lối thoát nào khác, hãy dùng chăn thấm ướt trùm kín người, cố gắng thoát qua đám cháy nhanh nhất có thể.
Nếu lối và đường thoát nạn bị nhiễm khói, lửa mà không thể thoát ra ngoài qua cầu thang bộ hoặc cửa chính, cần:
Nhanh chóng sử dụng khăn vải, băng dính để chèn, dán kín các khe cửa nhằm ngăn khói, khí độc tràn vào phòng đang ở.
Di chuyển ra ban công, dùng đèn, khăn, vật phát sáng hoặc hô to để báo hiệu cho lực lượng Cảnh sát PCCC biết vị trí, kịp thời đến hỗ trợ, ứng cứu.
Các hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, cơ quan, tổ chức cần nghiêm túc triển khai thực hiện các nội dung trên nhằm bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy; chủ động phòng ngừa, kịp thời xử lý khi có sự cố, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của bản thân, gia đình và cộng đồng.
Theo Phòng CSPCCC&CNCN