Tinh thần chủ đạo này được kết tinh trong chủ đề của Đại hội, nhấn mạnh đến "tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc". Một điểm mới mang tính đột phá trong công tác chuẩn bị là việc tích hợp nội dung ba văn kiện cốt lõi thành một Báo cáo Chính trị duy nhất, phản ánh một tư duy lãnh đạo mới, hướng tới sự toàn diện, nhất quán và hiệu quả, để văn kiện thực sự là "ngọn đuốc soi đường" cho toàn dân tộc.
Nền tảng cho những khát vọng tương lai được xây dựng từ một nhiệm vụ trọng tâm của Đại hội: tổng kết sâu sắc, toàn diện 40 năm thực hiện đường lối Đổi Mới (1986-2026). Đây không phải là một sự tổng kết thông thường, mà là một quá trình nghiên cứu lý luận và đúc kết thực tiễn công phu, khoa học.
Quá trình này không chỉ khẳng định những thành tựu có ý nghĩa lịch sử – đưa đất nước từ khủng hoảng, bao cấp vươn lên tạo dựng được "cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế" như ngày hôm nay – mà còn là để củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.
Đồng thời, với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, quá trình tổng kết cũng thẳng thắn chỉ ra những "điểm nghẽn", những nút thắt về thể chế, đòi hỏi phải tìm ra "nguyên nhân của mọi nguyên nhân" để xác định "giải pháp của mọi giải pháp". Chính sự tổng kết khoa học này đã biến 40 năm lịch sử thành một bệ phóng vững chắc, chứng minh rằng những mục tiêu đầy tham vọng không phải là duy ý chí, mà được xây dựng trên một mô hình đã được kiểm nghiệm và liên tục phát triển.
Từ nền tảng đó, Đại hội XIV hoạch định một chiến lược phát triển toàn diện với những tư duy đột phá. Trọng tâm là việc xác lập một mô hình tăng trưởng mới về chất, trong đó động lực chính không còn dựa vào vốn đầu tư, lao động giá rẻ hay tài nguyên, mà phải là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là một sự chuyển dịch mang tính chiến lược, bắt kịp xu thế của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Song hành với đó, một trong những điểm nhấn sâu sắc nhất là sự đề cao vai trò của văn hóa. Vượt qua quan niệm truyền thống, văn hóa được xác định là "nền tảng tinh thần", "sức mạnh nội sinh" và "động lực quan trọng" cho sự phát triển bền vững. Nhận thức này xuất phát từ chỗ, sức mạnh của một quốc gia không chỉ nằm ở tiềm lực kinh tế, mà còn ở sức mạnh mềm văn hóa.
Hơn nữa, một mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo đòi hỏi phải có nguồn nhân lực chất lượng cao, không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có phẩm chất đạo đức, khát vọng cống hiến. Do đó, đầu tư cho văn hóa, cho con người chính là đầu tư cho tương lai, coi văn hóa là một trụ cột ngang hàng với kinh tế, chính trị trong chiến lược phát triển tổng thể của quốc gia.
Để hiện thực hóa những mục tiêu đầy tham vọng của "kỷ nguyên vươn mình", việc xây dựng một nền tảng thể chế vững mạnh và phát huy tối đa sức mạnh của nhân dân được xác định là yêu cầu có tính sống còn. Các dự thảo văn kiện tiếp tục khẳng định công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh là nhiệm vụ "then chốt".
Trong giai đoạn mới, nhiệm vụ này được đẩy mạnh với trọng tâm là tăng cường cơ chế kiểm soát quyền lực để ngăn chặn sự tha hóa, lạm dụng quyền lực. Cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tiếp tục được đẩy mạnh không ngừng nghỉ, với mục tiêu xây dựng cơ chế để "không thể, không dám, không muốn, không cần tham nhũng". Công cuộc này không chỉ mang ý nghĩa chính trị đơn thuần mà còn là một yêu cầu kinh tế cấp bách, là quá trình "nâng cấp phần mềm" thể chế để thúc đẩy "phần cứng" kinh tế phát triển.
Nền tảng của mọi sự phát triển bền vững chính là nhân dân. Tư tưởng xuyên suốt trong các dự thảo văn kiện là quan điểm "lấy nhân dân làm trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và là động lực" của sự nghiệp đổi mới. Mọi chủ trương, chính sách đều phải hướng đến mục tiêu cao nhất là cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc của nhân dân. Biểu hiện sinh động nhất của tinh thần này là việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân vào các dự thảo văn kiện một cách sâu rộng, thực chất.
Quan điểm này là sự tiếp nối cho định hướng phát triển đất nước về dân chủ xã hội chủ nghĩa, đồng thời là sự kế thừa từ Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII: Thực hành và phát huy rộng rãi quyền làm chủ của nhân dân và vai trò chủ thể của nhân dân, thực hiện tốt, có hiệu quả phương châm: "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng".
Đặc biệt, việc triển khai lấy ý kiến thông qua ứng dụng định danh điện tử VNeID là một bước đi đột phá, thể hiện sự hội tụ giữa chuyển đổi số quốc gia và nỗ lực hiện đại hóa phương thức lãnh đạo, tăng cường dân chủ trong Đảng. Quá trình này không chỉ nâng cao chất lượng văn kiện, mà sâu xa hơn là để củng cố mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và dân, tạo sự đồng thuận xã hội, làm cho "ý Đảng hợp với lòng dân".
Đại hội XIV của Đảng không chỉ là nơi hoạch định đường lối cho 05 năm tới, mà còn là một dấu mốc lịch sử định vị tầm vóc quốc gia, xác lập chiến lược dài hạn để Việt Nam thực sự "vươn mình" trở thành một quốc gia phát triển, hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.
Từ việc tổng kết sâu sắc 40 năm Đổi Mới đến việc xác lập mô hình tăng trưởng mới, từ việc đề cao văn hóa là sức mạnh nội sinh đến việc kiên quyết xây dựng, chỉnh đốn Đảng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tất cả đều hội tụ tại một điểm: khát vọng và ý chí vươn lên mạnh mẽ của cả một dân tộc. Những quyết sách của Đại hội sẽ là "ngọn hải đăng", là "ngọn đuốc soi đường" cho toàn Đảng, toàn dân trong hành trình chinh phục nhiều mục tiêu vẻ vang phía trước.
Thanh Tân ( tổng hợp)