Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 diễn ra từ ngày 1/6 đến 30/6 với chủ đề "Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước vào kỷ nguyên số". Đây là dịp để toàn xã hội cùng nâng cao nhận thức và hành động mạnh mẽ hơn trong chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em; đồng thời xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh hơn cho trẻ em.
Hiện nay, trẻ em có thể tiếp cận internet từ rất sớm thông qua điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính cá nhân và các thiết bị kết nối mạng. Trên không gian mạng, các em có nguy cơ tiếp xúc với những nội dung độc hại, thông tin sai lệch, bạo lực, cờ bạc trực tuyến hoặc bị lôi kéo tham gia các trò chơi, thử thách nguy hiểm. Nhiều trẻ em còn trở thành nạn nhân của hành vi bắt nạt trên mạng, lừa đảo trực tuyến, xâm phạm quyền riêng tư hoặc bị các đối tượng xấu dụ dỗ, lợi dụng.
Những nguy cơ này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần mà còn tác động tiêu cực đến nhân cách, nhận thức và tương lai của trẻ. Do đó, việc xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho trẻ em là trách nhiệm chung của toàn xã hội.
Để bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, trước hết gia đình cần nâng cao vai trò và trách nhiệm trong việc quản lý, đồng hành cùng con em mình. Cha mẹ cần quan tâm, thường xuyên trao đổi với trẻ về các hoạt động trên internet, hướng dẫn trẻ sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, an toàn. Đồng thời, phụ huynh cần trang bị kiến thức, kỹ năng số để nhận biết những nguy cơ tiềm ẩn và có biện pháp hỗ trợ, bảo vệ trẻ kịp thời.
Bên cạnh đó, cha mẹ nên thiết lập các quy tắc sử dụng internet phù hợp với độ tuổi của trẻ, quản lý thời gian truy cập mạng hợp lý, khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể chất, văn hóa, văn nghệ, thể thao nhằm hạn chế tình trạng phụ thuộc vào thiết bị điện tử. Việc cài đặt các phần mềm kiểm soát nội dung, chế độ bảo vệ trẻ em trên thiết bị cũng là giải pháp hữu hiệu giúp ngăn chặn các nội dung không phù hợp.
Nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục kỹ năng số và kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh. Cùng với việc trang bị kiến thức văn hóa, các nhà trường cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức về an toàn thông tin, quyền trẻ em trên môi trường mạng, kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc và các hành vi lừa đảo trực tuyến. Thông qua các giờ học, buổi ngoại khóa, sinh hoạt tập thể, học sinh sẽ được trang bị kỹ năng ứng xử văn minh, có trách nhiệm trên không gian mạng.
Đối với bản thân trẻ em, cần chủ động nâng cao nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ mình. Các em không nên chia sẻ thông tin cá nhân như địa chỉ nhà, số điện thoại, mật khẩu tài khoản hoặc hình ảnh riêng tư lên mạng. Khi nhận được tin nhắn, lời mời kết bạn từ người lạ hoặc phát hiện các nội dung không phù hợp, trẻ cần báo ngay cho cha mẹ, thầy cô hoặc người có trách nhiệm để được hỗ trợ.
Ngoài ra, trẻ em cần biết cách kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, không tham gia các hội nhóm có nội dung độc hại, không phát tán tin giả, không bình luận xúc phạm, bắt nạt người khác trên mạng. Việc xây dựng văn hóa ứng xử lành mạnh trên không gian mạng sẽ góp phần tạo nên môi trường internet an toàn và tích cực hơn.
Các cơ quan quản lý nhà nước cũng cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các nền tảng số, xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức về an toàn mạng cho cộng đồng, tạo điều kiện để mọi trẻ em đều được tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ và bảo vệ khi gặp rủi ro trên không gian mạng.
Trẻ em là những mầm non của đất nước, là chủ nhân tương lai của dân tộc. Vì vậy, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không chỉ là trách nhiệm của gia đình, nhà trường và toàn xã hội mà còn là nhiệm vụ quan trọng nhằm gìn giữ, vun đắp cho thế hệ tương lai phát triển toàn diện. Một môi trường mạng an toàn, lành mạnh sẽ tạo điều kiện để trẻ em học tập, sáng tạo và phát huy tiềm năng, góp phần xây dựng xã hội số phát triển bền vững và văn minh.
Thanh Tân